άρθρα – Praxis | Θεραπευτική μονάδα, Καβάλα https://praxisth.gr Fri, 15 Dec 2023 19:35:49 +0000 el hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://praxisth.gr/wp-content/uploads/2020/02/favicon.png άρθρα – Praxis | Θεραπευτική μονάδα, Καβάλα https://praxisth.gr 32 32 Aρωγός στην προσπάθεια της ομάδας στίβου Α.Ο. ΚΑΒΑΛΑΣ- ΑΜΕΑ. https://praxisth.gr/arogos-stin-prospatheia-tis-omadas-stivou-a-o-kavalas-amea/ Thu, 07 Jul 2022 04:11:38 +0000 https://praxisth.gr/?p=2001

Aρωγός στην προσπάθεια της ομάδας στίβου Α.Ο. ΚΑΒΑΛΑΣ- ΑΜΕΑ.

αρωγός στην προσπάθεια της ομάδας στίβου Α.Ο. ΚΑΒΑΛΑΣ- ΑΜΕΑ.
Η Πρότυπη Θεραπευτική Μονάδα “Πράξις” στέκεται αρωγός στην προσπάθεια της ομάδας στίβου Α.Ο. ΚΑΒΑΛΑΣ- ΑΜΕΑ.
Ευχόμαστε στους αθλητές καλή επιτυχία στο πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου που θα πραγματοποιηθεί στην Θεσσαλονίκη 9-10/7.
]]> Αιθουσαίο σύστημα: Η σχέση μας με τη βαρύτητα https://praxisth.gr/aithousaio-systima-i-schesi-mas-me-ti-varytita/ Sun, 13 Mar 2022 05:35:57 +0000 https://praxisth.gr/?p=881

Αιθουσαίο σύστημα: Η σχέση μας με τη βαρύτητα

“Η σχέση μας με τη βαρύτητα προηγείται της σχέσης μας με τη μητέρα μας” σύμφωνα με την A. Jean Ayres, Αμερικανίδα εργοθεραπεύτρια που εμπνεύστηκε τη θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης και αφιέρωσε τη ζωή της στην έρευνα των νευροβιολογικών λειτουργιών και της διαδικασίας μάθησης του εγκεφάλου.

Ακριβώς αυτήν την σχέση μας με την βαρύτητα ανά πάσα στιγμή την γνωρίζουμε χάρη σε ένα αισθητηριακό σύστημα, παρόμοιο με το ακουστικό ή το οπτικό, που ονομάζεται αιθουσαίο σύστημα. Βρίσκεται στο εσωτερικό αυτί και μας βοηθά να καταλάβουμε τη θέση μας στον χώρο, από τη θέση στην οποία βρίσκεται το κεφάλι μας. Έτσι ξέρουμε λοιπόν αν στεκόμαστε όρθια ή ανάποδα, ακόμα και αν δεν έχουμε τα μάτια μας ανοικτά! Επίσης αν είμαστε ακίνητοι ή αν κινούμαστε, προς ποια κατεύθυνση και με τι ταχύτητα.

Ας δούμε μερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το αιθουσαίο σύστημα:

  1. Έχει πολύ σημαντικό ρυθμιστικό ρόλο σε σχέση με τα υπόλοιπα αισθητηριακά συστήματα (πχ απτικό, οπτικό, ακουστικό) και η σωστή λειτουργία του είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή ερμηνεία των ερεθισμάτων που λαμβάνουμε από εκείνα.
  2. Τα παιδιά, τα πρώτα χρόνια της ζωής τους περνούν πολύ χρόνο αναπτύσσοντας τη σχέση τους με τη βαρύτητα. Η ασφάλεια ενάντια στη βαρύτητα είναι τόσο σημαντική για την ανάπτυξή τους, που ενστικτωδώς πειραματίζονται συνέχεια με το αιθουσαίο τους σύστημα, δοκιμάζοντας τα όριά τους. Σκαρφαλώνουν για να πηδήξουν από πολύ ψηλά, γυρνάνε συνεχώς γύρω από τον εαυτό τους, φέρνουν το σώμα τους σε “δύσκολες” θέσεις (κατακόρυφα, τούμπες κλπ).
  3. Επηρεάζει τον μυικό τόνο και τη στάση του σώματός μας, δίνοντας συνεχώς εντολές στους μύες για το πόσο θα πρέπει να ενεργοποιούνται κάθε στιγμή για να διατηρήσουν το σώμα σε θέση ενάντια στη βαρύτητα.
  4. Σταθεροποιεί το οπτικό πεδίο προσαρμόζοντας τη θέση των ματιών καθώς το κεφάλι και ο αυχένας κινούνται. Έτσι τα μάτια μπορούν να κοιτούν σταθερά κάτι μπροστά ενώ κινούμαστε. Η ικανότητα οπτικής εστίασης και γρήγορης οπτικής σάρωσης (όπως για παράδειγμα όταν διαβάζουμε) συνδέεται άμεσα με την ωρίμανση του αιθουσαίου συστήματος). Συχνά παιδιά με δυσκολίες στην ανάγνωση παρουσιάζουν ελλιπή αιθουσαία επεξεργασία.
  5. Συνδέεται με το ακουστικό σύστημα. Ανατομικά βρίσκονται πολύ κοντά, ωστόσο και λειτουργικά συχνά επικοινωνούν. Και τα δύο συστήματα ανταποκρίνονται στη δόνηση. Κάθε φορά που ακούμε έναν ήχο ενεργοποιούνται οι υποδοχείς της βαρύτητας και κάθε φορά που κινούμαστε, ενεργοποιούνται οι ακουστικοί υποδοχείς. Δεν είναι τυχαίο που με το άκουσμα μουσικής αυθόρμητα κινούμαστε στον ρυθμό της!
  6. Έρευνες έχουν δείξει ότι η αιθουσαία ενεργοποίηση μπορεί να αυξήσει την αυθόρμητη παραγωγή ήχων/ομιλίας, γεγονός που σημαίνει ότι η κίνηση βοηθά σημαντικά παιδιά με καθυστέρηση στην ανάπτυξη ομιλίας.
  7. Βοηθά την ρύθμιση της εγρήγορσής μας. Η αργή, ρυθμική κίνηση του σώματός μας (και κατ’ επέκταση του αιθουσαίου) μας χαλαρώνει, ενώ αντίθετα η γρήγορη, άρρυθμη κίνηση μας ενεργοποιεί.
  8. Όποιος έχει νιώσει ναυτία στο αυτοκίνητο ή στο καράβι, τότε έχει βιώσει την επίδραση της υπερβολικής λειτουργίας του αιθουσαίου στο πεπτικό σύστημα. Να κάτι ακόμα που συνδέεται μαζί του!
  9. Δουλεύει 24 ώρες το 24ωρο, αφού η έλξη της βαρύτητας υπάρχει πάντα και επηρεάζει καθετί που κάνουμε. Επομένως είναι υψίστης σημασίας να λειτουργεί ομαλά…

Το παιδί αναπτύσσει το αιθουσαίο του σύστημα όταν...

  • Χοροπηδά όρθιο στο τραμπολίνο ή καθιστό σε μια μεγάλη μπάλα
  • Κουνιέται γρήγορα ή αργά σε κούνιες όλων των τύπων (μπρος/πίσω ή σε στροφές)
  • Σκαρφαλώνει 
  • Κάνει ποδήλατο ή πατίνι
  • Στέκεται ανάποδα κρεμασμένο από μπάρα/από την αγκαλιά μας/από την άκρη του καναπέ (φέρνει το κεφάλι προς τα κάτω)
  • Κάνει αλογάκι ή κάθεται σε κουνιστή καρέκλα
  • Κάνει τσουλήθρα ή τραμπάλα ή γύρω-γύρω-όλοι στην παιδική χαρά
  • Τρέχει/περπατά, ειδικά σε ανώμαλες ή ασταθείς επιφάνειες (πχ στρώμα νερού, άμμος)

Ανησυχητικές ενδείξεις πιθανής μη φυσιολογικής λειτουργίας του αιθουσαίου συστήματος:

Το παιδί…

  • Φοβάται τα ύψη ή δραστηριότητες στις οποίες τα πόδια χάνουν την επαφή με το έδαφος
  • Αποφεύγει τον εξοπλισμό στην παιδική χαρά (κούνια, τσουλήθρα κλπ)
  • Ζαλίζεται εύκολα (πχ στο αυτοκίνητο, σε ασανσέρ, σε κυλιόμενες σκάλες) ή αντίθετα φαίνεται να μην ζαλίζεται ποτέ (ούτε όταν θα έπρεπε!)
  • Δεν πηδά εύκολα από μικρό ύψος ή επιτόπου, αποφεύγει τις τούμπες
  • Δεν υπολογίζει σωστά τον χώρο/τις αποστάσεις
  • Έχει φτωχές δεξιότητες ισορροπίας
  • Κινείται “μονοκόμματα”, αποφεύγοντας να σκύψει το κεφάλι προς το έδαφος (έχει συνήθως το κεφάλι σε σταθερή όρθια θέση σε οποιαδήποτε κίνηση)
  • Βρίσκεται σε συνεχή κίνηση ή είναι ασυνήθιστα ληθαργικό ή παρουσιάζει και τις δύο αυτές καταστάσεις μέσα στη μέρα (ασυνήθιστα επίπεδα εγρήγορσης/ενέργειας)

Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να πειραματιστούν με τα όρια των κινητικών τους ικανοτήτων, γιατί έτσι βάζουν μια καλή βάση για την ανάπτυξη πολλών άλλων δεξιοτήτων. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε υπάρχοντες φόβους και αδυναμίες με σεβασμό στο παιδί. 
Αν εντοπίζετε δυσκολίες στο παιδί ή έχετε κάποιους προβληματισμούς, καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε έναν εργοθεραπευτή με εκπαίδευση στην Αισθητηριακή Ολοκλήρωση.

]]> Ειδική Αγωγή και πρώιμη παρέμβαση https://praxisth.gr/eidiki-agogi-kai-proimi-paremvasi/ Sun, 13 Mar 2022 05:08:20 +0000 https://praxisth.gr/?p=849

Ειδική Αγωγή και πρώιμη παρέμβαση

Στην ανάπτυξη των παιδιών, παίζουν ρόλο δύο πολύ σημαντικοί παράγοντες, η κληρονομικότητα και το περιβάλλον. Όσον αφορά τον πρώτο παράγοντα δεν μπορούμε να αλλάξουμε αυτά που συμβαίνουν μέχρι την στιγμή της γέννησης, αλλά όταν εισέρχεται ο παράγοντας περιβάλλον, η κατάσταση αλλάζει.

Ο τρόπος που μπορούμε να επιδράσουμε στο περιβάλλον του παιδιού είναι μέσω της εκπαίδευσης. Η εκπαίδευση αποτελεί μια σκόπιμη διαδικασία της αλληλεπίδρασης μεταξύ δασκάλου και μαθητή στην πορεία της οποίας πραγματοποιείται η μόρφωση, η αγωγή και η ανάπτυξη του ανθρώπου. Σκοπός της εκπαίδευσης, λοιπόν, είναι η μετάδοση ορισμένων γνώσεων, δεξιοτήτων και συνηθειών, η διαπαιδαγώγηση βάσει ορισμένων προσόντων και η ανάπτυξη των νοητικών ικανοτήτων των μαθητών.

Μερικοί μαθητές όμως, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της γενικής εκπαίδευσης. Σε αυτό το σημείο έρχεται να παρέμβει η Ειδική Αγωγή, η οποία πιστεύει ότι με τον κατάλληλο τρόπο διδασκαλίας κάθε άτομο μπορεί να βελτιώσει και να αναπτύξει τις ικανότητες του με στόχο την αυτονομία και αυτοδυναμία του για να μπορεί να έχει μια καλύτερη ποιότητα ζωής και να μη ζει στο περιθώριο.

Η ειδική αγωγή δέχεται τις ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού και προσαρμόζει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στις δικές του ανάγκες και ρυθμό μάθησης με τη δημιουργία ενός εξατομικευμένου προγράμματος με σκοπό να αναπτύξουν τις ικανότητές τους στο μέγιστο που μπορεί να φτάσει το κάθε παιδί. Ο σχεδιασμός αυτών των προγραμμάτων γίνεται με βάση τις αρχές της ένταξης και της ενσωμάτωσης.

Για την μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της ειδικής αγωγής παίζει μεγάλο ρόλο η έγκαιρη ανίχνευση των δυσκολιών καθώς και η έγκαιρη παρέμβαση. Με τον όρο λοιπόν, πρώιμη παρέμβαση ορίζουμε όλες τις μορφές παιδοκεντρικών δραστηριοτήτων εντοπισμού, εξάσκησης και εκπαίδευσης καθώς και δραστηριοτήτων που αφορούν στην καθοδήγηση γονέων και εκπαιδευτικών οι οποίες έχουν ως στόχο να ανατρέψουν ή να περιορίσουν τους παράγοντες επικινδυνότητας. Ο όρος επικινδυνότητα αναφέρεται σε παράγοντες περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς ή κληρονομικούς. Υπολογίζεται ότι το 1/3 των παιδιών προσχολικής ηλικίας βρίσκεται σε επικινδυνότητα για σχολική αποτυχία.

Οι δυσκολίες αρχίζουν να εμφανίζονται από τη γέννηση και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο εγκέφαλος έχει περιόδους ειδικής ευαισθησίας κατά τη διάρκεια των οποίων είναι βιολογικά προγραμματισμένος για την ανάδυση μιας ικανότητας (π.χ. η λογική και τα μαθηματικά από 0-4 χρ., η μητρική γλώσσα κυρίως τα 4 πρώτα χρόνια ενώ η μουσική από 3-10 χρ.), θα πρέπει, η πρώιμη παρέμβαση να ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα, προσφέροντας στο παιδί ένα καλό ξεκίνημα με επαρκή σε ποσότητα και κατάλληλα σε ποιότητα ερεθίσματα καθώς και ευκαιρίες για δράση – πράξη και ενεργό μάθηση.

Παιδιά που παρακολουθούν προγράμματα πρώιμης παρέμβασης έχουν θετικές επιδράσεις στις γνωστικές και κοινωνικές τους δεξιότητες καθώς και μειωμένα προβλήματα συμπεριφοράς. Ακόμη μπορεί να προλάβει μια δυσκολία για να μη γίνει μόνιμη ή να μειώσει τα συμπτώματα και να βελτιώσει τις ικανότητες του παιδιού ανεξάρτητα από το είδος της ανεπάρκειας, αν υπάρχει.

Ένα βασικό κριτήριο για τους γονείς είναι το παιδί να μην έχει κατακτήσει δεξιότητες που αντιστοιχούν στην χρονολογική του ηλικία και να υστερεί σημαντικά σε σχέση με τους συνομηλίκους του. Ενδεικτικά, το ανιχνευτικό Αναπτυξιακό Τεστ DENVER,το οποίο σταθμίστηκε στην Ελλάδα από τους Τσίκουλα Ι. και Τσερμενίδη Ι., αναφέρει για την αδρή κινητικότητα σε ηλικία 2,5 ετών το παιδί θα πρέπει να μπορεί:

  • Να πηδά επιτόπου
  • Να κλωτσά μια μπάλα προς τα εμπρός
  • Να ανεβαίνει σκαλοπάτια
  • Να πετά μπάλα με τα χέρια
  • Να περπατά προς τα πίσω
  • Να σκύβει και να σηκώνεται μόνο

Ακόμη ένα παιδί ηλικίας 3,5 ετών θα πρέπει να μπορεί:

  • Να ανακοινώνει αυθόρμητα κάποιο γεγονός
  • Να ονομάζει πέντε ζώα
  • Να χρησιμοποιεί τον παρατατικό
  • Να περιγράφει δραστηριότητες που απεικονίζονται σε εικόνα
  • Να χρησιμοποιεί τον πληθυντικό
  • Να λέει εγώ- εσύ, δικό μου – δικό σου.

Στο Πράξις παρέχουμε προγράμματα πρώιμης παρέμβασης τα οποία σχεδιάζονται μετά από πλήρη αξιολόγηση του παιδιού από τη διεπιστημονική μας ομάδα, η οποία απαρτίζεται από ειδικό παιδαγωγό, εργοθεραπευτή, φυσιοθεραπευτή, λογοθεραπευτή, ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό. Επιπλέον, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε παιδιού (κάθε άτομο είναι ξεχωριστό) και τον όσο καλύτερο προσδιορισμό των στόχων της παρέμβασης, η ομάδα μας συνεργάζεται με παιδονευρολόγο ή αναπτυξιολόγο-παιδίατρο ή παιδοψυχίατρο Στην λήψη αποφάσεων καλούνται να συμμετέχουν και οι γονείς οι οποίοι συναποφασίζουν μαζί με τους ειδικούς τους στόχους της παρέμβασης.
]]> Κινητική Αναπηρία https://praxisth.gr/kinitiki-anapiria/ Sun, 13 Mar 2022 04:50:16 +0000 https://praxisth.gr/?p=818

Κινητική Αναπηρία

Τα άτομα με αναπηρία αποτελούν μία σημαντική κατηγορία του πληθυσμού που αντιμετωπίζει συχνά προβλήματα κοινωνικού αποκλεισμού- στιγματισμού και αδιαφορίας ή άνισης μεταχείρισης από το κοινωνικό τους περιβάλλον, εξαιτίας προκαταλήψεων σε βάρος τους.

Για τον σκοπό αυτό της αντιμετώπισης των προβλημάτων, η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και άλλα κράτη έχουν λάβει σημαντικά νομοθετικά μέτρα προστασίας των ατόμων με αναπηρία. Αλλά τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τα νομοθετήματα?

Πόσο αυξημένα είναι τα κοινωνικά μας αντανακλαστικά για να δεχτούμε τα άτομα με αναπηρία? Πότε επιτέλους θα αλλάξει η κοινωνική μας συνείδηση γύρω από αυτά τα καυτά κοινωνικά θέματα?

Μιλώντας πιο συγκεκριμένα για τα άτομα που αντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα θα πρέπει να επισημάνουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στις απλές καθημερινές τους ανάγκες, στις απλές μετακινήσεις στην προσβασιμότητα στα κτήρια, στην κίνηση τους στην πόλη, στο παρκάρισμα.

Αν διαχωρίσουμε τους κινητικά αναπήρους σε περιπατητικούς και μη περιπατητικούς θα μπορέσουμε ξεχωριστά να περιγράψουμε τα προβλήματα που ο κάθε ένας από αυτούς αντιμετωπίζει.

Επίσης θα πρέπει να αναλογιστούμε πόσοι άνθρωποι εμπλέκονται στη ζωή του κινητικά ανάπηρου ατόμου για να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής του. Π.χ. Γονείς με παιδιά με αναπηρία.

Δεκάδες συμπολίτες μας αντιμετωπίζουν τέτοια θέματα και δεν τολμούν να τα εκφράσουν γιατί φοβούνται πως δεν θα εισακουστούν. Δεκάδες συμπολίτες μας δεν βγαίνουν από το σπίτι τους γιατί νιώθουν στιγματισμένοι και γιατί δεν τους δόθηκε ποτέ ψυχολογική βοήθεια για να μπορέσουν να αποδεχτούν το πρόβλημά τους και να ζήσουν με αυτό διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες ζωής.

Δεκάδες συμπολίτες θέλουν να βγούν από το σπίτι τους να κινηθούν στην πόλη μα δεν μπορούν. Η προσπελασιμότητα στις “σύγχρονες” ελληνικές πόλεις είναι μια ουτοπία ένα όνειρο.

Αυτό που για όλους εμάς τους “υγιής” είναι αυτονόητο δηλ. η μετακίνηση στην πόλη- ο περίπατος η διασκέδαση για το άτομο που αντιμετωπίζει την κινητική αναπηρία είναι αγώνας ζωής.

Πρέπει όλοι μας να σκεφτούμε την ευθύνη που μας αναλογεί έτσι ώστε να οργανωθεί ο κοινωνικός ιστός στην πόλη μας και να δώσει τη δυνατότητα στους συμπολίτες μας που αντιμετωπίζουν προβλήματα να ζήσουν όπως πραγματικά τους αξίζει μακριά από αποκλεισμούς και περιθωριοποίηση.

]]> Δραστηριότητες Εργοθεραπείας για παιδιά 2-3 ετών https://praxisth.gr/drastiriotites-ergotherapeias-gia-paidia-2-3-eton/ Sun, 13 Mar 2022 04:47:25 +0000 https://praxisth.gr/?p=811

Δραστηριότητες Εργοθεραπείας για παιδιά 2-3 ετών

  • Απλά παζλ με μεγάλα κομμάτια (3-4 κομματιών).
  • Βιβλία με σύντομα –παραμύθια και εικόνες δράσεις.
  • Μαυροπίνακας (υπάρχουν κ αυτοκόλλητοι)και κιμωλία ή πίνακας λευκός με μαρκαδόρους.
  • Τουβλάκια, μεγάλα lego, οικοδομικά υλικά.
  • Ξύλινα παζλ ενσφηνωμάτων ανθρώπινης φιγούρας
  • Ενσφηνώματα με σφυράκια
  • Εκπαιδευτικά τραπεζάκια που το παιδί μαθαίνει χρώματα-λέξεις κ.α.
  • Φόρμες με ζωάκια
  • Μπάλες για να κλωτσάει, πιάνει και να πετάει αδρά
  • Παιδικά κουζινικά σκεύη, παιχνίδια
  • Παιχνίδια εξωτερικού χώρου, κουτί με άμμο, σπιτάκι, κουβαδάκια-φτυάρια
  • Παιχνίδια- μεταφορικά μέσα για να ανεβαίνει πάνω
  • Πηλός- πλαστελίνη
  • Μπογιές, μη τοξικές δακτυλομπογιές
  • Παιχνίδια παιδικής χαράς- αδρή κίνηση
  • Υλικό για φανταστικό- προβολικό παιχνίδι λ.χ playmobile
  • Κασετόφωνο ή cdplayer για να ακούει τα αγαπημένα του τραγούδια- μουσική παραμύθια
  •  

Τμήμα Εργοθεραπείας

]]> Ιδιοδεκτικό σύστημα: Αναπτύσσοντας την κιναισθησία https://praxisth.gr/idiodektiko-systima-anaptyssontas-tin-kinaisthisia/ Sun, 13 Mar 2022 04:39:31 +0000 https://praxisth.gr/?p=793

Ιδιοδεκτικό σύστημα: Αναπτύσσοντας την κιναισθησία

Κλείστε τα μάτια σας.

Προσπαθήστε, χωρίς να τα ανοίξετε, να φέρετε την άκρη του δείκτη σας στην άκρη της μύτης σας.

Επαναλάβετε 4-5 φορές με το κάθε χέρι.

Πόσο εύκολο ήταν;”

Η επιτυχία στην παραπάνω δοκιμασία οφείλεται στη δράση ενός πολύ ιδιαίτερου και σημαντικού αισθητηριακού συστήματος που λέγεται ιδιοδεκτικό. Μαζί με το αιθουσαίο αποτελούν τα δύο λιγότερο γνωστά, όμως όχι λιγότερο σημαντικά, αισθητηριακά συστήματα.

Το ιδιοδεκτικό σύστημα έχει υποδοχείς κυρίως σε μύες, συνδέσμους και αρθρώσεις σε όλο το σώμα και μας βοηθά να καταλάβουμε:

  • Πού βρίσκεται το σώμα ή τα μέρη του σώματός μας στο χώρο
  • Τη σχέση των διαφόρων μελών του σώματός μας μεταξύ τους
  • Πόσο πολύ και πόσο γρήγορα συσπώνται οι μύες μας
  • Πόση δύναμη ασκούμε μέσω των μυών
  • Πώς είναι ο συγχρονισμός μας (timing)

Ας δούμε μερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το ιδιοδεκτικό σύστημα:

  1. Η ιδιοδεκτική αίσθηση δουλεύει τόσο συνειδητά, όσο και υποσυνείδητα, όπως όταν αυτόματα καθόμαστε με ευθυτενή κορμό στην καρέκλα. Ακόμα και όταν είμαστε εντελώς ακίνητοι παίρνουμε ιδιοδεκτικά ερεθίσματα.
  2. Η αίσθηση της κίνησης μέσω του ιδιοδεκτικού συστήματος είναι γνωστή και ως “κιναισθησία”. Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν κιναισθητικά, χρησιμοποιώντας την κίνηση σαν βοηθό στη μάθηση.
  3. Παίρνουμε καλύτερα και πιο έντονα ιδιοδεκτικά ερεθίσματα όταν συμμετέχουμε ενεργά σε κινήσεις αντίστασης στη βαρύτητα (πχ κάνουμε push-ups) ή κάνουμε “σκληρή δουλειά” (πχ μεταφέρουμε ένα καλάθι γεμάτο πράγματα), απ’ ότι όταν δεχόμαστε παθητικά την αλλαγή της θέσης του σώματός μας.
  4. Το ιδιοδεκτικό σύστημα συνδέεται πολύ στενά με το απτικό σύστημα, για την ερμηνεία “σωματαισθητικών” ερεθισμάτων. Έτσι αισθανόμαστε για παράδειγμα την ένταση και την ποιότητα μιας δόνησης ή τη διαφορά βάρους δύο αντικειμένων που κρατάμε.
  5. Σε περιπτώσεις όπου παρατηρείται ανώμαλος μυικός τόνος (πχ λόγω τραυματισμού, αρθρίτιδας, εγκεφαλικής παράλυσης κλπ) η ιδιοδεκτική αίσθηση είναι διαταραγμένη.
  6. Συχνά δυσκολίες στην οπτική αντίληψη κρύβουν από πίσω τους δυσκολίες στην αντίληψη του σώματος, άρα στην ιδιοδεκτική αίσθηση.
  7. Όπως τα αιθουσαία ερεθίσματα, έτσι και τα ιδιοδεκτικά βοηθούν την ρύθμιση της εγρήγορσής μας. Οι δραστηριότητες που δίνουν αντίσταση στους μύες μπορούν είτε να “ρίξουν” είτε να “ανεβάσουν” το επίπεδο της εγρήγορσής μας σε ιδανικά επίπεδα. Μας οργανώνουν σε κάθε περίπτωση!
  8. Η ικανότητα να ελέγχουμε εύκολα και αποτελεσματικά το σώμα μας παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στην αυτοεκτίμησή μας. Αποτελεί τη βάση για συναισθηματική ασφάλεια.

Το παιδί αναπτύσσει το ιδιοδεκτικό του σύστημα όταν...

  1. Σπρώχνει ή τραβά αντικείμενα στο χώρο
  2. Σηκώνει και μεταφέρει αντικείμενα με βάρος
  3. Κρέμεται από τα χέρια, πχ σε μονόζυγο
  4. Παίζει παιχνίδια όπως η τυφλόμυγα
  5. Παίζει παιχνίδια “πάλης”
  6. Κάνει ισορροπία σε διάφορες θέσεις
  7. Μασά σκληρά ή ελαστικά τρόφιμα
  8. Κάνει διάφορες αθλητικές δραστηριότητες (πχ κολύμβηση)

Ανησυχητικές ενδείξεις πιθανής μη φυσιολογικής λειτουργίας του ιδιοδεκτικού συστήματος:

Το παιδί…

  • Προτιμά να μην κινείται ή αποφεύγει δραστηριότητες έντονης δράσης/αντίστασης
  • Αποφεύγει να σηκώνει βαριά αντικείμενα
  • Σπάει πράγματα εύκολα, του πέφτουν αντικείμενα από τα χέρια
  • Έχει κακή στάση σώματος, “κλειδώνει” αρθρώσεις όταν στέκεται ή κάθεται για να μπορέσει να παραμείνει ευθυτενές
  • Σκοντάφτει, πέφτει πάνω σε έπιπλα, τοίχους, άλλα παιδιά
  • Περπατά σέρνοντας τα πόδια ή πατώντας τα πολύ δυνατά
  • Δυσκολεύεται να αντιληφθεί τη θέση του στο χώρο, έχει φτωχή εικόνα σώματος
  • Δεν ελέγχει πάντα αποτελεσματικά τη δύναμή του
  • Δεν μπορεί να κάνει κινήσεις με ευκολία χωρίς τη βοήθεια της όρασης
  • Παρουσιάζει φτωχό συντονισμό κινήσεων, σε όλα τα επίπεδα (κινήσεις με όλο το σώμα, με τα χέρια, χειρισμός εργαλείων, δραστηριότητες γραφής/ζωγραφικής κλπ)
  • Δυσκολεύεται με νέες, πρωτόγνωρες κινητικές δραστηριότητες

Προσπαθώντας να ενισχύσουμε τη λειτουργία κάθε συστήματος, είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα για την ανάπτυξη του παιδιού όταν του προσφέρουμε πολυαισθητηριακές εμπειρίες. Τέτοιες εμπειρίες είναι ικανές να δραστηριοποιήσουν τον εγκέφαλο έτσι, ώστε να είναι σε μεγαλύτερη ετοιμότητα για μάθηση.

Αν εντοπίζετε δυσκολίες στο παιδί ή έχετε κάποιους προβληματισμούς, καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε έναν εργοθεραπευτή με εκπαίδευση στην Αισθητηριακή Ολοκλήρωση.

]]>